İkon Tasarımı

İkon tasarımı nedir, marka ikonları ne işe yarar?

İkon tasarımı, bir eylemi, kavramı ya da kategoriyi tek bakışta anlatan küçük simgeler çizmektir. Marka ikonları ise bu simgelerin markanın görsel diline göre, aynı kurallarla çizilmiş halidir. İyi bir ikon okunmadan anlaşılır ve yanındaki metni tekrar etmek yerine ona yön verir.

İkonlar sanıldığından çok yerde kullanılır: web sitesi ve uygulama arayüzü, ambalaj üzerindeki özellik ve kullanım simgeleri, katalog, yönlendirme tabelaları, sunumlar ve sosyal medya öne çıkan kapakları. Kurumsal kimlik içinde ikonların köşe yarıçapı, çizgi kalınlığı ve formu logo ve tipografiyle uyumlu olduğunda bütün sistem tek elden çıkmış gibi görünür.

İkon ile illüstrasyon arasındaki fark da burada önemli. İllüstrasyon bir sahne ya da hikâye anlatır ve dikkat çekmek için vardır; ikon ise tek bir anlamı en kısa yoldan iletir ve çoğu zaman metnin yanında, ona eşlik ederek durur.

İkon seti nasıl tasarlanır?

Bir ikon seti tek tek çizilen simgelerden değil, önce kurulan kararlardan oluşur.

Tutarlılık çoğu zaman küçük detaylarda kaybolur: çizgi uçlarının yuvarlak mı düz mü bittiği, iç boşlukların ne kadar dar olabileceği, perspektif kullanılıp kullanılmadığı. Bu detaylar ilk ikonlar çizilirken kurala bağlandığında, set yüz ikona ulaştığında bile aynı elden çıkmış gibi görünür.

Süreç genellikle şu adımlarla ilerler:

• Envanter: Hangi kavramın gerçekten simgeye ihtiyacı olduğu, hangisinin metinle daha iyi anlatıldığı belirlenir.
• Metafor seçimi: Her kavram için en anlaşılır görsel benzetme aranır; kültüre göre değişen metaforlara dikkat edilir.
• Stil kararı: Çizgi (outline), dolgu (filled) ya da iki tonlu stil seçilir; gerekiyorsa aktif ve pasif durumlar tanımlanır.
• Izgara ve temel şekiller: Daire, kare ve dikdörtgen formların aynı optik ağırlıkta durmasını sağlayan çizim alanı kurulur.
• Çizim ve optik düzeltme: İkonlar kurala göre çizilir, matematiksel olarak doğru ama gözde yanlış duran yerler düzeltilir.
• Küçük boyut testi: İkonlar en küçük kullanım boyutunda ekranda denenir, gereken yerlerde sadeleştirilir.
• Adlandırma ve dışa aktarma: Her ikon anlaşılır bir adla kaydedilir ve kullanılacağı formatlarda dışa aktarılır.

Özel ikon seti mi, hazır ikon seti mi?

Bu bir ya da diğeri kararı olmak zorunda değil. Hazır ikon kütüphaneleri hızlı ve çoğu zaman ücretsizdir, ama karakter taşımaz ve lisans koşulları kütüphaneye göre değişir. Özel set ise markanıza ait bir dil kurar ama zaman ve emek ister.

Hazır bir set seçerken lisansına mutlaka bakın: ticari kullanıma, ikonların değiştirilmesine ve ürün içinde dağıtılmasına izin verip vermediği kütüphaneden kütüphaneye değişir. Setin yeterince geniş olması ve düzenli güncellenmesi de sonradan eksik ikon aramamak için önemlidir.

Pratik bir yol, hazır bir seti temel alıp çizgi kalınlığı ve köşe yarıçapını markaya göre ayarlamak, eksik ikonları da aynı kurallarla çizmektir. Kararı verirken şu sorular yardımcı olur:

• Ürününüze ya da sektörünüze özgü, hazır setlerde bulunmayan kavramlar var mı?
• İkonlar ambalaj, katalog ya da tabela gibi fiziksel mecralarda da kullanılacak mı?
• İkonlar markanın ayrışmasında rol oynayacak mı, yoksa yalnızca standart arayüz eylemlerini mi karşılayacak?

İkon tek başına yeterli mi? Okunabilirlik ve erişilebilirlik

İkonlar sanıldığı kadar evrensel değildir. Kalp, yıldız, yer imi gibi simgeler farklı uygulamalarda farklı anlamlar taşıyabilir. Anlamı herkes için açık olmayan ikonların yanına kısa bir metin etiketi eklemek, kullanıcıyı tahmin yürütmekten kurtarır.

Dijital arayüzlerde erişilebilirlik de ikon sisteminin parçasıdır. Tek başına işlev taşıyan bir ikona ekran okuyucular için bir ad verilir, yalnızca süs olan ikon ise ekran okuyuculardan gizlenir. Anlam yalnızca renkle verilmez ve dokunmatik ekranlarda ikonun etrafındaki tıklanabilir alan parmakla rahat dokunulacak kadar geniş tutulur.

Fiziksel mecralarda ise okunabilirlik mesafe ve malzemeyle ilgilidir. Ambalajın üzerindeki küçük bir kullanım simgesi ya da birkaç metre öteden okunması gereken bir yönlendirme ikonu, ekrandaki ikondan daha kalın çizgi ve daha az detay ister.

Teslim edilen ikon dosyaları nelerdir?

İyi bir teslimat yalnızca dosyalardan oluşmaz; ikonların nasıl kullanılacağını anlatan kısa bir bölüm de içerir: hangi boyutlarda kullanılacakları, metinle aralarındaki boşluk, hangi renklerde basılabilecekleri ve hangi durumlarda ikon yerine metin tercih edileceği.

İkon setinin değeri, ekibin onu kolayca bulup doğru kullanabilmesiyle ölçülür. Düzensiz adlandırılmış bir klasör dolusu dosya, birkaç ay içinde yeniden kopyalanan ve bozulan ikonlara dönüşür. Eksiksiz bir teslimat genellikle şunları içerir:

• Optimize edilmiş SVG dosyaları; tek renkli ikonlar kod içinde metin rengini alacak şekilde hazırlanır.
• Sunum ve ofis kullanımı için PNG versiyonlar.
• Tasarım programında bileşen olarak hazırlanmış ikon kütüphanesi.
• Tutarlı bir adlandırma kuralı ve kategori düzeni.
• Yeni ikon çizecek tasarımcılar için ızgara ve çizim kuralları dokümanı.
• Gerekiyorsa küçük ve büyük kullanım için ayrı çizilmiş boyut varyantları.